(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 112

॥ శ్రీః ॥
6.112. అధ్యాయః 112
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
ద్రోణేనాశ్వత్థామానంప్రతి దుర్నిమిత్తప్రదర్శపూర్వకం యుద్ధానుశాసనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 6-112-0x(4227)(43947)
అథ వీరో మహేష్వాసో మత్తవారణవిక్రమః।
సమాదాయ మహచ్చాపం మత్తవారణవారణం ॥ 6-112-1(43948)
విధున్వానో నరశ్రేష్ఠో ద్రావయాణో వరూథినీం ।
పృతనాం పాండవేయానాం గాహమానో మహాబలః ॥ 6-112-2(43949)
నిమిత్తాని నిమిత్తజ్ఞః సర్వతో వీక్ష్య వీర్యవాన్ ।
ప్రతపంతమనీకాని ద్రోణః పుత్రమభాషత ॥ 6-112-3(43950)
ద్రోణ ఉవాచ। 6-112-4x(4228)
అయం హి దివసస్తాత యత్ర పార్థో మహాబలః।
జిఘాంసుః సమరే భీష్మం పరం యత్నం కరిష్యతి ॥ 6-112-4(43951)
ఉత్పతంతి హి మే బాణా ధనుః ప్రస్ఫురతీవ చ ।
యోగమస్త్రాణి నేచ్ఛంతి క్రూరం మే వర్తతే మనః ॥ 6-112-5(43952)
దిక్ష్వశాంతాని ఘోరాణి వ్యాహరంతి మృగద్విజాః ।
నీచైర్గృధ్రా నిలీయంతే భారతానాం చమూం ప్రతి ॥ 6-112-6(43953)
నష్టప్రభ ఇవాదిత్యః సర్వతో లోహితా దిశః ।
రసతే వ్యథతే భూమిః కంపతీవ చ సర్వశః ॥ 6-112-7(43954)
కంకగృధ్రా బలాకాశ్చ వ్యాహరంతి ముహుర్ముహుః ।
శివాశ్చైవాశివా ఘోరా వేదయంత్యో మహద్భయం ॥ 6-112-8(43955)
పపాత మహతీ చోల్కా మధ్యేనాదిత్యమండలాత్।
సకబంధశ్చ పరిఘో భానుమావృత్య తిష్ఠతి ॥ 6-112-9(43956)
పరివేషస్తథా ఘోరశ్చంద్రభాస్కరయోరభూత్।
వేదయానో భయం ఘోరం రాజ్ఞాం దేహావకర్తనం ॥ 6-112-10(43957)
దేవతాయతనస్థాశ్చ కౌరవేంద్రస్య దేవతాః ।
కంపంతే చ హసంతే చ నృత్యంతి చ రుదంతి చ ॥ 6-112-11(43958)
అపసవ్యం గ్రహాశ్చక్రురలక్ష్మాణం దివాకరం ।
అవాక్శిరాశ్చ భగవానుపాతిష్ఠత చంద్రకమాః ॥ 6-112-12(43959)
వపూంషి చ నరేంద్రాణాం విగతాభాని లక్షయే ।
ధార్తరాష్ట్రస్య సైన్యేషు న చ భ్రాజంతి దంశితాఃక ॥ 6-112-13(43960)
సేనయోరుభయోశ్చాపి సమంతాచ్ఛ్రూయతే మహాన్।
పాంచజన్యస్య నిర్ఘోషో గాండీవస్య చ నిఃస్వనః ॥ 6-112-14(43961)
ధ్రువమాస్థాయ బీభత్సురుత్తమాస్త్రాణి సంయుగే।
అపాస్యాన్యాన్రణే యోధానభ్యేష్యతి పితామహం ॥ 6-112-15(43962)
హృష్యంతి రోమకూపాణి సీదతీవ చ మే మనః ।
చింతయిత్వా మహాబాహో భీష్మార్జునసమాగమం ॥ 6-112-16(43963)
తం చేహ నికృతిప్రజ్ఞం పాంచాల్యం పాపచేతసం ।
పురస్కృత్య రణే పార్థో భీష్మస్యాయోధనం గతః॥ 6-112-17(43964)
అబ్రవీచ్చ పురా భీష్మో నాహం హన్యాం శిఖండినం ।
స్త్రీ హ్యేషా విహితా ధాత్రా దైవాచ్చ స పునః పుమాన్ ॥ 6-112-18(43965)
అసంకల్పధ్వజశ్చైవ యాజ్ఞసేనిర్మహాబలః ।
న చామంగలికే తస్మిన్ప్రహరేదాపగాసుతః ॥ 6-112-19(43966)
ఏతద్విచింతయానస్య ప్రజ్ఞా సీదతి మే భృశం ।
అభ్యుద్యతో రణే పార్థః కురువృద్ధముపాద్రవత్ ॥ 6-112-20(43967)
యుధిష్ఠిరస్య చ క్రోధో భీష్మశ్చార్జునసంగతః ।
మమ చాస్త్రసమారంభః ప్రజానామశివం ధ్రువం ॥ 6-112-21(43968)
మనస్వీ బలవాఞ్శూరః కృతాస్త్రోఽలఘువిక్రమః ।
దూరపాతీ దృఢేషుశ్చ నిమిత్తజ్ఞశ్చ పాండవః ॥ 6-112-22(43969)
అజేయః సమరే చాపి దేవైరపి సవాసవైః ।
బలవాన్బుద్ధిమాంశ్చైవ జితక్లేశో యుధాం వరః ॥ 6-112-23(43970)
విజయీ చ రణే నిత్యం భైరవాస్త్రశ్చ పాండవః । 6-112-24b`అభ్యుద్యతం రణే దృష్ట్వా భైరవాస్త్రం చ పాండవం ।'
తస్య మార్గం పరిహరంద్రుతం గచ్ఛ యతవ్రత ॥ 6-112-24(43971)
పశ్యాద్యైతన్మహాఘోరే సంయుగే వైశసం మహత్।
హేమచిత్రాణి శూరణాం మహాంతి చ శుభాని చ ॥ 6-112-25(43972)
కవచాన్యవదీర్యంతే శరైః సన్నతపర్వభిః ।
ఛిద్యంతే చ ధ్వజాగ్రాణి తోమరాశ్చ ధనూంషి చ ॥ 6-112-26(43973)
ప్రాసాశ్చ విమలాస్తీక్ష్ణాః శక్త్యశ్చ కనకోజ్జ్వలాః ।
వైజయంత్యశ్చ నాగానాం సంక్రుద్ధేన కిరీటినా ॥ 6-112-27(43974)
నాయం సంరక్షితుం కాలః ప్రాణాన్పుత్రోపజీవిభిః ।
యాహి స్వర్గం పురస్కృత్య యశసే విజయాయ చ ॥ 6-112-28(43975)
రథనాగహయావర్తాం మహాఘోరాం సుదుర్గమాం ।
రథేన సంగ్రామనదీం తరత్యేష కపిధ్వజః ॥ 6-112-29(43976)
బ్రహ్మణ్యతా దమో దానం తపశ్చ చరితం మహత్।
ఇహైవ దృశ్యతే పార్థే భ్రాతా యస్య ధనంజయః ॥ 6-112-30(43977)
భీమసేనశ్చ బలవాన్మాద్రీపుత్రౌ చ పాండవౌ ।
వాసుదేవశ్చ వార్ష్ణేయో యస్య నాథో వ్యవస్థితః ॥ 6-112-31(43978)
తస్యైష మన్యుప్రభవో ధార్తరాష్ట్రస్య దుర్మతేః ।
తపోభావితదేహస్య కోపో దహతి వాహినీం ॥ 6-112-32(43979)
ఏష సందృశ్యతే పార్థో వాసుదేవవ్యపాశ్రయః ।
దారయన్సర్వసైన్యాని ధార్తరాష్ట్రాణి సర్వశః ॥ 6-112-33(43980)
ఏతదాలోక్యతే సైన్యం క్షోభ్యమాణం కిరీటినా ।
మహోర్మినద్ధం సుమహత్తిమినేవ మహాజలం ॥ 6-112-34(43981)
హాహాకిలకిలాశబ్దాః శ్రూయంతే చ చమూముఖే ।
యాహి పాంచాలదాయాదమహం యాస్యే యుధిష్ఠిరం ॥ 6-112-35(43982)
దుర్గమం హ్యంతరం రాజ్ఞో వ్యూహస్యామితతేజసః ।
సముద్రకుక్షిప్రతిమం సర్వతోఽతిరథైః స్థితైః ॥ 6-112-36(43983)
సాత్యకిశ్చాభిమన్యుశ్చ ధృష్టద్యుంనవృకోదరౌ ।
పర్యరక్షంత రాజానం యమౌ చ మనుజేశ్వరం ॥ 6-112-37(43984)
ఉపేంద్రసదృశశ్యామో మహాశాల ఇవోద్గతః ।
ఏష గచ్ఛత్యనీకాగ్రే ద్వితీయ ఇవ ఫల్గునః ॥ 6-112-38(43985)
ఉత్తమాస్త్రాణి చాధత్స్వ గృహీత్వా చ మహద్ధనుః ।
పార్షతం యాహి రాజానం యుధ్యస్వ చ వృకోదరం ॥ 6-112-39(43986)
కో హి నేచ్ఛేత్ప్రియం పుత్రం జీవంతం శాశ్వతీః సమాః ।
క్షత్రధర్మం తు సంప్రేక్ష్య తతస్త్వాం నియునజ్ంయహం ॥ 6-112-40(43987)
ఏష చాతిరణే భీష్మో దహతే వై మహాచమూం ।
యుద్ధేషు సదృశస్తాత యమస్య వరుణస్య చ ॥ 6-112-41(43988)
సంజయ ఉవాచ। 6-112-42x(4229)
పుత్రం సమనుశాస్యైవం భారద్వాజః ప్రతాపవాన్।
మహారణే మహారాజ ధర్మరాజమయోధయత్ ॥ ॥ 6-112-42(43989)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి దశమదివసయుద్ధే ద్వాదశాధికశతతమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes

6-112-6 ఘోరాణి భయంకరాణి । అశాంతాని అనుపరతాని॥
6-112-7 రసతే శబ్దాయతే। వ్యథతే బిభేతీవ కంపత ఇవ చ ॥
6-112-12 అలక్ష్మాణం ప్రచండలక్షణలక్షితం । అవాక్శిరా అధోముఖకోటిద్వయః ॥
6-112-15 ఆస్థాయ ఆలంబ్య ॥
6-112-21 అస్త్రసమారంభః ఉద్యమమాత్రం నతు పూర్వవదస్త్రాణాముపస్థితిః ॥
6-112-28 హే పుత్ర ఉపజీవిభిరనుగతైః ॥
6-112-30 పార్థఏ యుధిష్ఠిరే ॥
6-112-32 తస్య ధర్మస్య। మన్యుర్దైన్యం। భారతీమితి పాఠే సేనామితి శేషః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.